Saartje Vandendriessche: Zo creëer je als leidinggevende een team dat energie heeft om écht te presteren!

In dit artikel laat Saartje Vandendriessche zien waarom vermoeidheid op de werkvloer zelden een motivatieprobleem is, maar bijna altijd een leefstijl- en cultuurprobleem. Ze pleit voor een organisatieaanpak waarbij voeding, beweging, slaap, mindset, ademhaling en verbinding geen bijzaak zijn, maar de fundering van duurzame prestaties.

Waarom lopen zoveel medewerkers op halve kracht en weet niemand wat te doen?

Agenda’s lopen vol, deadlines stapelen zich op en toch verwachten we van medewerkers dat ze dag na dag scherp, gefocust en veerkrachtig blijven presteren. Maar de realiteit in veel organisaties ziet er anders uit: medewerkers zijn moe.

Saartje Vandendriessche, presentatrice, auteur en oprichter van de Energy Academy, stelt het scherp: “Ik hoor het heel vaak van bedrijven: onze mensen zijn gemotiveerd, maar ze zijn moe. En ze weten niet wat ze eraan kunnen doen.” Volgens haar begint het antwoord niet bij meer productiviteitstools of extra vrije dagen maar bij de basis. Bij de zes pijlers die energie bepalen: voeding, beweging, slaap, mindset, ademhaling en verbinding.

Wat ze vaak ziet in organisaties:

• Hoge werkdruk gecombineerd met weinig aandacht voor fysiek herstel
• Goede intenties rond welzijn, maar geen structurele aanpak
• Interventies die te laat komen; als uitval al een feit is

Saartje weet waarover ze spreekt. Ze maakte zelf een periode van extreme vermoeidheid door. Acht uur slapen, moe wakker worden. Zichzelf door de dag sleuren. Constant ‘brainfog’, geen concentratie, dutjes overal. De dokter? Die vond niets. “Mevrouw, u bent jong als een veulen,” kreeg ze te horen. Maar ze voelde zich allesbehalve zo. Wat volgde was een jarenlange zoektocht naar haar eigen energie, en uiteindelijk naar een missie om anderen daarin te begeleiden.

Hoe saboteert de bedrijfscultuur de energie van medewerkers, zonder dat we het doorhebben?

Het probleem zit zelden in slechte intenties. Veel bedrijven doen hun best: er staat een fruitmand, er is een bedrijfsfitness, en jaarlijks organiseert HR een teamchallenge. En toch blijft de impact beperkt.

Saartje benoemt waarom. Een fruitmand alleen is een nobele poging, maar geen cultuurverandering. Een lege fitness (en die zijn er veel, stelt ze vast) lost niets op. En een jaarlijkse loopuitdaging helpt voornamelijk de mensen die al sportief zijn.

“Telkens zie je dat het alleen de sportievelingen zijn die zich inschrijven voor zo’n challenge.”

De kern van het probleem: energie wordt behandeld als een individuele verantwoordelijkheid, terwijl het in werkelijkheid een collectieve keuze is. Zolang de bedrijfscultuur draait op snelle koolhydraten, langdurig zitten, lange schermtijd en weinig herstelruimte, helpt geen enkele losse interventie.

De verschuiving die nodig is, begint bij de leidinggevende zelf. ‘Walk your talk’, noemt Saartje het. “Als jij als leidinggevende wil dat je medewerkers energiek zijn, dan moet jij daar ook energiek staan.”

Waarom is voeding op de werkvloer een strategisch vraagstuk?

Wat medewerkers eten, bepaalt direct hoe ze presteren. Dat klinkt logisch, maar de praktijk in de meeste organisaties is weinig doordacht: een automaat met chips en cola, een broodjeslunch, en bij elke verjaardag een taartje.

Saartje legt uit wat er dan fysiologisch gebeurt. Snelle koolhydraten, wit brood, pasta, witte rijst, zorgen voor een sterke insulinepiek om suikers snel uit het bloed te halen. Het gevolg is de welbekende energiedip na de middag. Dit is simpelweg een kwestie van biochemie.

Haar focus ligt niet op calorieën, maar op micronutriënten: vitaminen en mineralen. Die zitten in groenten, peulvruchten en volle granen.

Wat kunnen organisaties concreet doen?

• Een beurtrol invoeren voor een warme soep of verse salade op de werkvloer
• Snackaanbod vervangen door gezonde alternatieven: hummus, groentedips, volwaardige tussendoortjes
• Vieringen anders invullen: lekker en gezond kunnen perfect samengaan

Jij als manager moet daarin het voortouw nemen. Je kunt echt heerlijke, toffe dingen maken en wegblijven van de chips en de pizza’s.

Hoe ondermijnt stilzitten de gezondheid en wat is de eenvoudigste oplossing?

De gemiddelde kantoorwerker zit vandaag tot 12 uur per dag. In de oertijd was dat één uur. Dat verschil heeft niet alleen gevolgen voor de rug of het gewicht, maar ook voor de gezondheid op cellulair niveau.

Langdurig zitten triggert laaggradige ontstekingen. Ze zijn onzichtbaar, maar ze zijn er. En ze zijn intussen gelinkt aan 35 welvaartsziekten: hart- en vaatziekten, diabetes, obesitas, zelfs bepaalde vormen van kanker.

De oplossing is verrassend eenvoudig. Saartje pleit voor de ‘sitting break’: een korte, intensieve bewegingsonderbreking van één minuut, waarbij de hartslag oploopt. Denk aan een trap op en neer, jumping jacks, squats. “Het gaat niet om naar het koffieapparaat wandelen of naar het toilet gaan. Het moet echt intensief zijn, zodat die hartslag omhoog gaat.”

Intensieve beweging stimuleert de aanmaak van ontstekingsremmende stoffen die de negatieve effecten van langdurig zitten actief tegengaan. Een concrete tip voor leidinggevenden: richt een beweegcorner in op kantoor. Een springtouw, een lichte kettlebell, een klein hoekje. “Als het eenmaal een gewoonte is, kijkt niemand er nog raar van op als een collega even aan het touwtjespringen is.”

Wat betreft krachttraining: recent onderzoek toont aan dat de gezondheidsvoordelen ervan zelfs iets hoger liggen dan die van cardiotraining. En dat hoeft helemaal niet met zware gewichten. “Pompbewegingen, squats, sit-ups, iedereen kan dat op zijn of haar niveau, met het eigen lichaamsgewicht.”

En motivatie? Die komt na de start, niet ervoor. “Door de progressie die je maakt, door te voelen dat je energieker wordt, geraken mensen steeds meer gemotiveerd. En dan houden ze het ook vol.”

Waarom is slaap de meest onderschatte prestatiefactor in elke organisatie?

Slaap is de enige gratis herstelstrategie die we als mensen consequent saboteren. Alcohol, te laat eten, te veel cafeïne, de saboteurs zijn talrijk en normaal geworden.

Uit bevraging bij bedrijven blijkt keer op keer hetzelfde beeld: slaaptekort en slaapstoornissen zijn wijdverspreid, maar de motivatie om er effectief iets aan te doen is klein.

Saartje is duidelijk over het belang: “Slaap is heilig. Iedereen in mijn omgeving weet dat ze aan mijn slaap niet mogen komen.” Ze slaapt zeven tot negen uur per nacht en gaat bewust vroeg naar bed, soms al om half tien.

Wat kunnen bedrijven doen? Meer dan de meeste denken.

• Een slaapworkshop of slaapcoach inzetten: problemen variëren sterk, van moeilijk inslapen tot piekeren tot vroeg wakker worden. Voor elk probleem bestaat een aanpak.
• Slaaphygiëne bespreekbaar maken: temperatuur, duisternis, een rustig avondritueel, schermgebruik beperken.
• Het avondritueel introduceren: elke avond dezelfde handelingen in dezelfde volgorde bereiden het brein voor op slaap. “Je wiegt jezelf eigenlijk al in slaap door dat ritueel.”

En voor wie de stap wil zetten naar een dieper herstel: Saartje beschrijft haar drie weken in de natuur, zonder schermen, in het ritme van de zon, als de beste slaapervaring van haar leven. “Met de zon slapen, met de zon opstaan. Dat bioritme herstellen is de perfecte remedie.”

Hoe beïnvloedt mindset de energie van een heel team?

Gedachten hebben een directe fysiologische impact op energieniveau, veerkracht en samenwerking. Negatieve gedachten putten uit, positieve gedachten versterken. “Positieve gedachten hebben een hogere frequentie. Als jij in een negatieve cirkel zit, trek je dat ook aan. Dat voel je als je bij iemand bent die heel negatief is, dat vreet aan je hele systeem.”

In een organisatiecontext vertaalt dit zich naar psychologische veiligheid: de mate waarin medewerkers zichzelf kunnen zijn, hun gedachten durven uitspreken en fouten mogen maken zonder vrees voor afrekening.

Praktisch betekent dat:

• Meetings bewust openen: even landen, aanwezig zijn, weg van de ruis van de dag.
• Regelmatig vragen stellen aan het team: voelt iedereen zich gerespecteerd? Heeft iedereen ruimte om zichzelf te zijn?
• Opbouwende feedback geven: niet bekritiseren, maar leren. Wat kunnen we hieruit meenemen? Hoe doen we het de volgende keer anders?
• Verbindende communicatie: luisteren is de basis. Pas als mensen zich gehoord voelen, manifesteren ze zich ook.

Welke concrete stappen kunnen leidinggevenden vandaag al zetten?

Saartje sluit af met een heldere boodschap: de verandering begint bovenaan. Niet als managementopdracht, maar als persoonlijk voorbeeld.

Als jij wil dat je medewerkers energiek zijn, dan moet jij daar zelf ook energiek staan. Zorg eerst voor je eigen rustmomenten, dan pas ben je een goede manager voor anderen.

Concrete startpunten voor leidinggevenden en HR:

• Voeding: vervang snelle koolhydraten door voedzame alternatieven op de werkvloer. Start met een soepbeurtrol of een gezonde snackhoek.
• Beweging: richt een beweegcorner in. Normaliseer sitting breaks. Kies teamchallenges die voor iedereen toegankelijk zijn.
• Slaap: organiseer een slaapworkshop. Maak slaaphygiëne bespreekbaar.
• Mindset: introduceer een bewust openingsmoment in meetings. Stel vaker de vraag: hoe zit iedereen erbij?
• Ademhaling: leer het team box breathing aan, vier tellen in, vier houden, vier uit, vier houden. Eén minuut, overal toepasbaar.
• Verbinding: organiseer een complimenten- of vraagronde. Investeer in teambuilding die echt verbindt.
  Saartje: “Preventief werken in plaats van wachten tot het probleem zich voordoet. Daar zit de echte marge.”

Over Saartje Vandendriessche

Saartje Vandendriessche is presentatrice, gezondheidsexpert en auteur van Nooit meer moe en Master Your Energy. Ze is oprichter van de Energy Academy, waar ze lezingen, workshops en masterclasses geeft voor bedrijven over energiemanagement.

Wat haar onderscheidt, is haar combinatie van ervaringsexpertise en wetenschappelijke onderbouwing. Ze heeft zelf een periode van extreme vermoeidheid doorgemaakt en bouwde vanuit die ervaring een denkkader op dat praktisch toepasbaar is, voor individuen én voor organisaties. Ze positioneert energie niet als een persoonlijk probleem, maar als een gedeelde verantwoordelijkheid, die vraagt om een doordachte bedrijfscultuur.